الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

186

تفسير مجمع البيان (فارسى)

امر به پرهيزكارى مىكند مقصود امر بتوحيد و اخلاص و ترس از خدا مىكند ، و در اينجا نيز حذفى است تقديرش اينست چگونه است حال كسى كه او را از نماز باز دارد و منع كند او را از آن ، سپس فرمود : ( أَ رَأَيْتَ إِنْ كَذَّبَ ) آيا ديدى اينكه ابو جهل تكذيب كرد . ( وَ تَوَلَّى ) و اعراض كرد از ايمان و از پذيرفتن آن و گوش دادن به آن ( أَ لَمْ يَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ يَرى ) آيا نداند او به اينكه خدا ميبيند كه او چه كرده و ميداند كه چه مىكند ، و تقديرش اينست آيا ديدى آنكه اين كار را نمود مستحق چه عذابى از خداى تعالى شد ، و گفته‌اند : تقدير ترتيب آيه ، اين است آيا ديدى آن كسى كه بنده خدا را نهى از نماز ميكرد و حال آنكه او بر طريق هدايت و آمر بتقوى و پرهيزگارى ، و ناهى بود دروغگوى معرض از ايمان را پس چيست عجيب‌تر از اين ، سپس تهديد كرد او را بقولش آيا نداند اين مكذّب ، پس اگر نداند ، پس هر آينه بداند به اينكه خدا ميداند اين فعل شنيع را پس او را به آن مؤاخذه مينمايد ، و در اين اشاره به اين است كه خداى سبحان انتقام ميكشد براى محق از مبطل و در آنست كه اگر بنده بداند كه خدا ميداند آنچه را كه بنده انجام ميدهد و ميبيند او را موجب مىشود مسابقه و مبادرت بطاعت و ترك معصيت ، سپس خداى سبحان فرمود : ( كَلَّا ) نه چنانست يعنى اين را نميداند . ( لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ ) يعنى اگر ابو جهل از تكذيب محمد و اذيت او دست بر نداشت . ( لَنَسْفَعاً بِالنَّاصِيَةِ ) يعنى : هر آينه البتّه او را به موى پيشانىاش